Penfro

Mae tref Penfro’n enghraifft berffaith o dref gaerog ganoloesol gyda phrif stryd ganolog yn mynd i gyfeiriad y dwyrain o gatiau’r castell a ffos neu bwll y castell o gwmpas llawer iawn o’r dref. Mae waliau’r hen dref yn rhyfeddol o gyfan gyda thyrau amddiffynol fel Tŵr Barnard, tŵr trillawr trawiadol gydag adeilad blaen dros y fynedfa.

Mae gwasanaethau bws da i Aberdaugleddau a Hwlffordd. Mae gorsaf rheilffordd yn y dref hefyd.

Mae hanes Penfro ynghlwm â hanes y castell Normanaidd godidog, man geni i Harri VII a lleoliad gwarchae chwerw gan Cromwell yn ystod y Rhyfeloedd Cartref.

Saif y dref a’r castell ar grib galchfaen, ac mae’r Stryd Fawr brysur yn rhedeg ar ei hyd.

Ar un adeg roedd Penfro wedi’i amgáu gan wal gaerog, sydd â llawer ohoni’n dal i sefyll – ac roedd ffos naturiol yr ochr arall iddi. Daeth llongau masnach, a ddefnyddiai Gei Penfro, â chyfoeth i’r dref ac adeiladodd masnachwyr dai Sioraidd hardd ar y Stryd Fawr.